Đấu giá gas, ai hưởng lợi?

Giá gas và quản lý Nhà nước về mặt hàng này đã được bàn nhiều nhưng vẫn là vấn đề gây nóng.

Cơ chế giá, định giá, đấu giá... đối với mặt hàng này vẫn chưa minh bạch, và người dùng chưa được hưởng lợi.

Giá gas trong nước không phải chịu thuế nhập khẩu, các chi phí bảo hiểm, vận tải... tính ra thấp hơn giá gas nhập khẩu khoảng 100 USD/tấn, nhưng vẫn được bán theo giá quốc tế. Đây là một bất hợp lý. Theo các doanh nghiệp đầu mối gas lớn trên thị trường hiện nay, giá bán mặt hàng khí đốt hóa lỏng như PetroVietnam gas, Saigon Petro, Vinagas… áp dụng giảm 2.900 đồng/kg kể từ ngày 1/5.

Đây là mức giảm mạnh thứ 2 kể từ đầu năm, nhưng nhiều ý kiến cho rằng, người tiêu dùng vẫn chưa được hưởng lợi, tức giá gas bán lẻ tới tay người tiêu dùng vẫn cao, đó là chưa kể đến việc chênh lệch giá bán của mỗi đại lý bán lẻ mỗi khác và chi phí vận chuyển tới người tiêu dùng ở xa hay gần đại lý.

Hiện nay lượng gas sản xuất trong nước từ hai nguồn Dinh Cố và Dung Quất khoảng 640.000 tấn/năm, đáp ứng khoảng 50% nhu cầu tiêu thụ. Như vậy, ngoài công cụ giảm thuế nhập khẩu, Nhà nước đã có lượng gas không nhỏ để có thể góp phần điều tiết giá trong thời điểm giá biến động mạnh hiện nay. Đây là nguồn gas giá rẻ, doanh nghiệp nào cũng muốn tiếp cận nên phải tổ chức đấu thầu.

Tuy nhiên, thực tế việc đấu giá gas sản xuất trong nước đang cho thấy sự bất hợp lý. Đó là, mặc dù việc đấu giá được thực hiện công khai nhưng thực chất chỉ có 150.000 tấn gas (50% sản lượng của Nhà máy Dung Quất) và 200.000 tấn (70% sản lượng của Nhà máy Dinh Cố) được đem đấu giá, phần còn lại được ưu tiên phân phối cho các đơn vị trong Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN) với lý do là để doanh nghiệp xây dựng hệ thống phân phối, bán lẻ và để đảm bảo lượng tiêu thụ ổn định trong nước những lúc hàng ế.

 

 

Ảnh minh họa



Với lượng gas được đấu giá trong đợt đấu giá gần đây, các đơn vị trúng thầu lại chủ yếu là các công ty thuộc Tổng công ty Khí Việt Nam (PV Gas) - trực thuộc PVN. Chưa kể hiện nay PV Gas cũng là đơn vị nhập khẩu lớn nhất, các doanh nghiệp khác chủ yếu mua lại hàng từ PV Gas. Do đó, tính cả nguồn sản xuất trong nước và nguồn nhập khẩu, PV Gas đang chiếm tới 80% thị phần phân phối gas. Nhiều câu hỏi đặt ra là, các công ty con của PV Gas sau khi được ưu tiên nguồn hàng này có thật sự phát triển hệ thống bán lẻ, hay họ lại đi bán sỉ cho đơn vị khác hưởng chênh lệch?

PV Gas đang là nhà nhập khẩu gas lớn nhất và bán sỉ cho những doanh nghiệp đầu mối gas khác. Do đó, ở những thời điểm có nguy cơ tồn hàng, PV Gas hoàn toàn có thể điều phối lượng nhập khẩu để đảm bảo gas trong nước vẫn được tiêu thụ bình thường, chứ không thể có tình trạng gas sản xuất ra ế không có người mua. Vì vậy, lý do này không thật sự thuyết phục. Và việc không thực hiện đấu giá toàn bộ gas sản xuất trong nước đã khiến dư luận đặt vấn đề về việc ai được lợi?

Với các yếu tố trên, thật khó để có một thị trường gas công bằng và quyền lợi của hàng chục triệu người tiêu dùng được xem trọng. Theo Tiến sĩ Ngô Trí Long, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học thị trường giá cả, về nguyên tắc, một doanh nghiệp chỉ chiếm 30% thị phần đã được gọi là độc quyền. Khi đó Nhà nước phải có sự can thiệp, không thể để cho doanh nghiệp được tự quyết định giá mà phải thực hiện đấu thầu, nhưng đấu thầu không đúng bản chất thì gây tác hại rất lớn.

Theo đề xuất của các thành viên Hiệp hội Gas Việt Nam, để loại bỏ cạnh tranh không lành mạnh, phải có biện pháp chống liên kết, thông đồng trong khâu định giá gas; chống độc quyền bằng cách đấu thầu công khai 100% lượng gas sản xuất trong nước./.


Theo: Xangdau

Triển vọng xăng Etanol trên thế giới

Ngày nay, dầu và khí đốt là nguồn năng lượng chính của thế giới và sự lệ thuộc vào chúng khiến nhiều quốc gia đau đầu. Vì thế,...

Gas đạt đỉnh giá từ khi niêm yết, nội bộ đua chốt lãi

 Nhiều nhận định cho rằng năm 2013 GAS "vẫn ổn" với nguồn thu từ hoạt động kinh doanh chính tăng trưởng, biên...